ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน ( จปฐ.) และข้อมูลพื้นฐานระดับหมู่บ้าน (กชช.2ค)

 

จปฐ. คือ ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน เป็นข้อมูลที่แสดงถึงลักษณะของสังคมไทยที่พึงประสงค์ตามเกณฑ์มาตรฐานขั้นต่ำของเครื่องชี้วัด ว่าอย่างน้อยคนไทยควรจะมีคุณภาพชีวิตในเรื่องอะไรบ้าง และควรจะมีระดับความเป็นอยู่ไม่ต่ำกว่าระดับไหนในช่วงระยะเวลาหนึ่ง และทำให้ประชาชนสามารถทราบได้ด้วยตนเองว่า ในขณะนี้คุณภาพชีวิตของตนเองและครอบครัว รวมทั้งหมู่บ้าน/ชุมชนอยู่ในระดับใด มีปัญหาที่จะต้องแก้ไขในเรื่องใดบ้าง เป็นการส่งเสริมให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาตนเอง ครอบครัวและสังคม

ดังนั้น ข้อมูล จปฐ. ที่จัดเก็บโดยผู้นำชุมชน หัวหน้าคุ้ม หรืออาสาสมัคร ด้วยความสนับสนุนของคณะทำงานบริหารจัดเก็บข้อมูลระดับตำบล และองค์กรปกครองสวนท้องถิ่น จะทำให้ทราบว่าแต่ละครัวเรือน และหมู่บ้านชุมชนมีปัญหาเรื่องอะไรบ้าง เมื่อทราบแล้ว สมาชิกในครัวเรือนต้องช่วยกันแก้ไข ส่วนใดที่ไม่สามารถแก้ไขได้เอง ก็ให้เป็นหน้าที่ของผู้นำชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และส่วนราชการที่เกี่ยวข้องที่จะเข้ามาดำเนินการต่อไป

วัตถุประสงค์  

เพื่อให้ประชาชนสามารถพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของตนเองและครอบครัวให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างน้อยผ่านเกณฑ์ความจำเป็นพื้นฐาน โดยมีเครื่องชี้วัดข้อมูล จปฐ.เป็นเครื่องมือ

มติคณะรัฐมนตรี มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2536 “ให้ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชนบทนำข้อมูล จปฐ. ไปใช้ประโยชน์ในการวางแผนพัฒนาชนบททุกระดับ การกำหนดนโยบายแนวทางการปฏิบัติ รวมทั้งการอนุมัติโครงการและการติดตามการพัฒนาชนบทด้วย”

ข้อมูลกลางของประเทศ เป็นข้อมูล จปฐ. เป็นข้อมูลกลางของประเทศที่ใช้วัดคุณภาพชีวิตของคนไทยทุกครัวเรือน เป็นข้อมููลที่ทำให้รู้เป้าหมายของครัวเรือนยากจนที่นำไปสู่การจัดทำแผนชุมชนและแผนพัฒนาท้องถิ่น เพื่อแก้ไขปัญหาและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ดียิ่งขึ้น รวมทั้งการแก้ไขปัญหาความยากจนของประชาชนตามนโยบายของรัฐบาล และกระทรวงมหาดไทย

ข้อมูล จปฐ. เป็นข้อมูลของทุกหน่วยงานและทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนที่ได้ช่วยกันกำหนดเกณฑ์ชี้วัดนั้น และช่วยกันแก้ไขปัญหาและพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนให้ดีขึ้นตั้งแต่ระดับครัวเรือน หมู่บ้าน/ชุมชน ตำบล อำเภอ จังหวัดและส่วนกลาง ซึ่งในแต่ละตัวชี้วัดมีเจ้าภาพรับผิดชอบทั้งในระดับส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่น

ประโยชน์ของข้อมูล จปฐ.

1.ประชาชน ทราบว่า “ตนเองมีคุณภาพชีวิตเป็นอย่างไรผ่านเกณฑ์หรือไม่ผ่านเกณฑ์ใดบ้าง” ทั้งนี้ไม่จำเป็นเสมอไปว่าคนรวยหรือคนที่อยู่ในเมืองใหญ่ จะมีคุณภาพชีวิตที่ดีเพราะคุณภาพชีวิตที่ดีนั้นไม่ได้วัดที่รายได้อย่างเดียว

2.ภาคราชการและภาครัฐ สามารถทราบถึงปัญหาที่แท้จริงของประชาชนว่า ครัวเรือน หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัดใด มีปัญหาเรื่องอะไร เพื่อสามารถวางแผนการพัฒนาในด้านต่าง ๆ ได้ตรงกับปัญหาที่ชาวบ้านต้องการ

3.ภาคเอกชน สามารถนำข้อมูลจาก จปฐ. มาใช้ในการตัดสินใจและวางแผนในการบริหารจัดการ เพื่อลงทุนทางธุรกิจได้

 

 ข้อมูลพื้นฐานระดับหมู่บ้าน (กชช.2ค)

ข้อมูล กชช.2ค คือ ข้อมูลระดับหมู่บ้านที่แสดงสภาพทั่วไปของหมู่บ้าน สภาพพื้นฐานทางเศรษฐกิจ ระดับการศึกษา การมีส่วนร่วมและความเข้มแข็งของชุมชน สุขภาพและอนามัย สภาพแรงงาน และยาเสพติด ซึ่งดำเนินการจัดเก็บทุกหมู่บ้านในเขตชนบทเป็นประจำทุก 2 ปี ทำให้ทราบว่าประชาชนในหมู่บ้านต่างๆ มีคุณภาพชีวิตและสภาพความเป็นอยู่ในด้านต่างๆ เป็นอย่างไร แต่ละหมู่บ้านมีปัญหาในเรื่องใดบ้าง(ตัวชี้วัดใดบ้าง)ที่ควรได้รับการแก้ไข นอกจากนี้ยังสามารถจัดระดับการพัฒนาของหมู่บ้านได้เป็น 3 ระดับ คือ

หมู่บ้านเร่งรัดพัฒนาอันดับ 1 (ล้าหลัง)

หมู่บ้านเร่งรัดพัฒนาอันดับ 2 (ปานกลาง)

หมู่บ้านเร่งรัดพัฒนาอันดับ 3 (ก้าวหน้า)

ความเป็นมา

ปี 2525 สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่ชาติ(สศช.) มอบให้กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย จัดเก็บข้อมูล กชช.2 ค ในพื้นที่เป้าหมาย 38 จังหวัด จำนวน 12,586 หมู่บ้าน

ปี 2527 มอบให้จัดเก็บข้อมูล กชช.2ค ในพื้นที่เป้าหมาย จำนวน 12,586 หมู่บ้าน และคณะอนุกรรมการแผนพัฒนาระดับภูมิภาุคและท้องถิ่น (อผภ.)เห็นชอบให้กรมการพัฒนาชุมชน จัดเก็บข้อมูลนอกพื้นที่ หมู่บ้านเป้าหมาย อีกจำนวน42,246 หมู่บ้าน รวมเป็นทั้งหมดจำนวน 54,832 หมู่บ้าน

ปี 2529 ศูนย์ประสานการพัฒนาชนบทแห่งชาติ(ศปช.) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ขอความ ร่วมมือจากกระทรวงมหาดไทยในฐานะผู้รับผิดชอบงานของคณะอนุกรรมการ แผนพัฒนาระดับภูมิภาคและท้องถิ่น มอบหมายให้กรมการพัฒนาชุมชนดำเนินการทดสอบ แบบสอบถามและจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค ทุกหมู่บ้านทั่วประเทศ จำนวน 54,869 หมู่บ้าน

ปี 2530 คณะรัฐมนตรีมีมติในวันที่ 22 กันยายน 2530 เห็นชอบให้มีการจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค ผนวก จปฐ. เป็นประจำทุกสองปี ตั้งแต่ปี 2533 เป็นต้นไป

ปี 2531 ดำเนินการทดสอบแบบสอบถามและจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค ผนวก จปฐ. จำนวน 56,348 หมู่บ้าน

ปี 2533 ดำเนินการประสานการจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค ผนวก จปฐ. ทุกหมู่บ้าน ตามมติคณะรัฐมนตรี จำนวน 58,057 หมู่บ้าน

ปี 2535 ดำเนินการปรับปรุงเครื่องชี้วัด กชช.2ค ใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับ แผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 7 (พ.ศ.2535 – 2539) และดำเนินการประสานการจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค จำนวน 59,640 หมู่บ้าน (ปี 2537 จำนวน 60,133 หมู่บ้าน และปี 2539 จำนวน 61,134 หมู่บ้าน)

ปี 2540-2541 ดำเนินการปรับปรุงแบบสอบถามและเครื่องชี้วัด กชช.2คเพื่อให้จัดเก็บข้อมูล ในช่วงแผน พัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ.2540 -2544) และดำเนินการประสานการจัดเก็บข้อมูลกชช.2ค ปี 2542 จำนวน 63,239 หมู่บ้าน และปี 2544 จำนวน 66,193 หมู่บ้าน

ปี 2545 ดำเนินการปรับปรุงแบบสอบถามและเครื่องชี้วัดข้อมูล กชช.2คใหม่ เพื่อให้จัดเก็บข้อมูลในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 9(พ.ศ.2545 – 2549)

หลักการ

ข้อมูล กชช.2ค เป็นข้อมูลพื้นฐานของหมู่บ้าน ที่ทำให้สามารถรู้สภาพปัญหาของหมู่บ้านซึ่งจะนำไปสู่การวางแผนแก้ไขปัญหาให้แก่ ่หมู่บ้านและตำบล ของอบต./สภาตำบล หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง หรือกลุ่ม/องค์กรประชาชน เพื่อให้ประชาชนได้มีคุณภาพชีวิต ความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นข้อมูล กชช.2ค เป็นข้อมูลที่ต้องดำเนินการจัดเก็บทุกสองปี ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2530 โดยการตรวจสอบ ข้อมูลที่มีอยู่แล้วของหน่วยงานที่รับผิดชอบ และสัมภาษณ์จากกรรมการหมู่บ้าน ผู้นำชุมชน และผู้รู้ของแต่ละหมู่บ้าน เพื่อนำข้อมูลที่ได้ไปใช้ในการวางแผนพัฒนาตำบล แผนพัฒนาอำเภอ/กิ่งอำเภอ และแผนพัฒนาจังหวัด

วัตถุประสงค์

1.เพื่อใช้ข้อมูล กชช.2คเป็นเครื่องมือในการสำรวจสภาพความเป็นอยู่ของประชาชนในแต่ละหมู่บ้านทั่วประเทศ สำหรับการวางแผน แก้ไขปัญหา และพัฒนาคุณภาพชีวิต ของประชาชน การกำหนดนโยบายแนวทางปฏิบัติ การอนุมัติโครงการและการติดตามประเมินผลการ พัฒนาชนบทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กลุ่ม/องค์กรประชาชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

2.เพื่อใช้ข้อมูล กชช.2ค ในส่วนที่มีการจัดระดับการพัฒนาของหมู่บ้าน ในการพัฒนาของ อบต./สภาตำบล อำเภอ/กิ่งอำเภอ และจังหวัดกำหนดพื้นที่

(Visited 1 times, 1 visits today)